بیماری کزاز و شناخت علائم و واکسن آن

کُزاز یا تتانوس (به انگلیسی: Tetanus) نوعی بیماری عفونی است که به سبب سم باکتری بی‌هوازی گرم‌مثبت کلوستریدیوم تتانی پدید می‌آید و به دلیل انقباض‌های دردناک دایمی ماهیچه‌های اسکلتی و حملات مشخص است. باکتری کلوستریدیوم تتانی در گرد و خاک قالی که به وسیله کفش آلوده می‌شود و مخصوصاً در خاک مزارع و باغچه‌ها و کوچه‌ها و اصطبل‌ها یافت می‌شود و از طریق زخم به بدن راه می‌یابد.

علائم بیماری کزاز

علایم اولیه بیماری کزاز ناراحتی و بی‌خوابی است. به زودی عضلات فک و زبان تشنج پیدا می‌کند و بیمار قدرت باز کردن دهان را برای حرف زدن نداشته و جویدن غیر ممکن می‌شود. به دنبال تشنج عضلات فک و زبان، عضلات سر و صورت، گردن، ساعد، دست و پا و بالاخره کمر نیز متشنج می‌شود. تشنج عضلات صورت سبب پیدایش قیافه خندان به نام لبخند کزازی و تشنج عضلات کمر موجب خمیدگی آن به جلو می‌شود. این تشنجات دردناک هستند. تب مختصر در حدود ۳۸ درجه‌است.

بیماری کزاز از چند روز تا چند هفته طول می‌کشد و بالاخره تشنج عضلات تنفسی باعث مرگ بیمار می‌شود. معالجه با سرم ضد کزاز در صورتی موثر است که سم میکروب به سلول‌های عصبی نرسیده باشد. بعلاوه عضلات قفسه سینه، شکم و پشت نیز ممکن است دچار گرفتگی شوند. گرفتگی شدید عضلات تنفسی منجر به تنفس مشکل برای بیماران می‌گردد. علائم و نشانه‌های کزاز در هر زمانی (چند روز تا چند هفته) بعد از صدمه ظاهر می‌شوند. دوره کمون برای این بیماری بین ۵ روز تا ۱۵هفته می‌باشد. میانگین دوره نهفتگی ۷ روز می‌باشد.

کزاز نام یک نوع بیماری است و زمانی رخ می‌دهد که باکتری تتانی کلوستریدیوم وارد بدن می‌شود. این باکتری سموم خاصی را در بدن منتشر می‌کند که منجر به گرفتگی‌ دردناک عضلات شده و حتی در برخی موارد به مرگ می‌انجامد.
کار واکسن کزاز چیست؟
در واقع این واکسن حاوی سموم غیرفعالی است که تنها باعث تحریک و فعال شدن سیستم ایمنی بدن شده و به تولید پادزهر در بدن منتهی می‌شود.
زمانی که بچه هستید، واکسن کزاز را همراه با یک سری ترکیبات دیگر به شما تزریق می‌کنند تا در برابر بیماری‌هایی همچون دیفتری و سیاه‌ سرفه از شما محافظت کند.
آیا فقط زمانی که فرد دچار جراحت یا آسیب شد باید کزاز زد؟
خیر. در واقع زخم‌های خاصی به نام «زخم‌های آماده‌ی کزاز» وجود دارد. اگر دچار یکی از انواع زخم‌های زیر شدید حتما باید کزاز بزنید.
– زخم‌های سوختگی که به جراحی نیاز دارد.
– زخم‌هایی با خراش شدید که باعث شده بافت‌های زیاد پوست از بین برود.
– آسیب‌‌ها یا زخم‌هایی که به خاطر گاز گرفتن حیوانات رخ داده، خصوصا اگر زخم با خاک یا کود تماس داشته باشد.
– زخم‌هایی که به خاطر برخورد با ابزار و وسایل خارجی مانند میخ، چوب، یا ابزار تیز ایجاد شده باشد.
– خراش‌های و شکاف‌های شدید که منجر به رؤیت استخوان می‌شود.
– زخم‌هایی که عفونی می‌شود.
آیا تزریق دُز تقویتی کزاز هم مورد نیاز است؟
واکسن کزاز با سایر واکسن‌ها فرق دارد. در واقع کزاز دارای سموم غیرفعالی است که از طریق تحریک و ایجاد پادزهر در بدن، بلافاصله بدن را در حالت ایمنی و محافظت قرار می‌دهد. با این حال شدت این مرحله بعد از یک بازه‌ی پنج تا ده ساله افت کرده و از بین می‌رود. بنابراین دُزهای تقویتی برای بالا بردن ایمنی بدن در برابر کزاز مفید و لازم خواهد بود.