بیماریهای روحی و روانی فرد را وادار به ایجاد آسیب خواسته یا ناخواسته در پوست خود میکند.
هرگاه فرزند نوجوان شما دچار افکار وسواسی شود فقط با کندن موهای سر یا ابروی خود از شر این افکار وسواسی راحت میشود.
احساساتی که ما درون خود داریم میتواند بر آنچه ما در ظاهر به نظر میرسیم اثر داشته باشد. تمام وقایعی که از نظر عاطفی بر احساس آرامش و خوببودن ما اثر بگذارد (افسردگی، اضطراب و استرس) با مشکلات مو، ناخن و پوست مرتبط است. کلیه متخصصان پوست و روانپزشکان بر ارتباطی که بین ظاهر ما و احساسات درونی ما وجود دارد، واقفند. بارها دیدهایم که هر گاه دختر ۱۳ ساله عصبی میشود شروع به کندن و دستکاری پوست خود میکند.
پسر ۱۵ ساله وقتی دچار عوداگزمای پوستی (حساسیت پوست) میشود دیگر حاضر نیست به راحتی در جامعه ظاهر شود و هر گاه فرزند نوجوان شما دچار افکار وسواسی شود فقط با کندن موهای سر یا ابروی خود از شر این افکار وسواسی راحت میشود. این موارد، فقط مثالهای اندکی هستند که نشان میدهد ذهن و پوست به شدت با هم مرتبطند. بسیاری از بیماریهای پوستی مثل آکنه (جوش صورت)، کهیر، اگزما، پسوریازیس و لک و پیس دارای ریشههایی در ذهن و روان هستند. استرس، اعضاء مختلف بدن را به شیوههای مختلف تحتتاثیر قرار میدهد. در واقع در افراد مختلف اعضایی از بدن که به استرس پاسخ میدهند متفاوت است. در برخی بیماران استرس باعث سردرد و میگرن و در برخی باعث درد معده و حتی زخم معده میشود. همچنین در برخی تعریق پوست را افزایش میدهد یا باعث وقوع ضایعات پوستی و در برخی مولد مشکلات قلبی و حتی مرگ ناگهانی میشود. مطالعات نشان داده است؛ پوست انعکاس خوبی از استرسهای درونی است و حداقل ۳۰ درصد بیماران با مشکلات پوستی دارای یک مشکل روانپزشکی زمینهای هستند که اغلب در ویزیت اول بیمار پنهان میماند اما در صورتی که کشف و درمان اثر بسیار مثبت و قوی در بهبود وضعیت پوستی بیمار میگذارد. استرس گاهی باعث عود بیماری پوستی و گاهی باعث وقوع رفتارهایی میشود که باعث بدتر شدن ظاهر بیماری پوستی میشود. مثلا فرد مبتلا به جوش صورت در اثر استرس بیشتر جوشهای خود را دستکاری میکند یا ضاعات پوستی خود را بیشتر خارش میدهد که باعث وقوع جوشگاه و گسترش بیشتر مشکل خواهد شد. هر گاه به طور توام، بیماری پوستی و استرس زمینهای بیمار را درمان کنیم پوست اغلب سریعتر و کاملتر درمان میشود، زیرا اثرات سوءاسترس از بین میرود و این امر باعث کاهش سطح اضطراب عمومی بیمار و ایجاد احساس بهتری نسبت به خود میشود. در مطالعات دیده شده است که هرگاه بیماران از پوست خود راضی هستند و از نظر خودشان چهره جذابی دارند در سایر جنبههای زندگی مثل زندگیخانوادگی، کار، ازدواج و روابط اجتماعی نیز بهتر عمل میکنند. در مطالعهای که دکتر فرید در سال ۲۰۰۸ در رابطه با اثر تزریق آمپولهای ضدچروک (moto care) به سایر جنبههای زندگی فرد انجام داد، مشخص شد؛ هنگامی که فرد جوانتر به نظر میرسد در ۲۹ درصد موارد دچار کاهش سطح اضطراب زمینهای و در ۳۶ درصد موارد باعث احساس آرامش بیشتر در وی میشود.
استرس با چه مکانیسمی بر پوست اثر میکند؟
۱-استرس بر ظاهر فرد از جنبههای مختلف اثر میکند. در قدم اول پوست را حساستر و دارای واکنشپذیری بیشتر میکند. استرس باعث ایجاد جوشهای مقاومتر و التهابیتر میشود، ناخنها را شکننده و نامنظم میکند و باعث ریزش مو و بدتر شدن کهیر میشود.
۲-بیماران دچار استرس به پوست خود بیتوجهی میکنند و گاهی پوست خود را مورد آزار قرار میدهند. در بهداشت و مراقبت موها کوتاهی میکنند و با خراش دادن یا مالش بیش از حد و خاراندن پوست آن را تخریب و زخمی میکنند. در واقع استرس میتواند باعث ایجاد سیکل معیوب تشدید خارش و خاراندن و خراشیدن مکرر پوست شود.
۳-در اثر استرس، هورمونهایی مانند کورتیزول در بدن ترشح میشود که باعث افزایش ترشح چربی یا عود جوشهای صورت و بدن میشود.
۴-پوست، اولین سد دفاعی بدن است و به عنوان یک سد فیزیکی و نیز به عنوان اولین محل حضور سلولهای دفاعی برای مبارزه با باکتریها، ویروسها و عوامل عفونتزا عمل میکند. استرس باعث افزایش تعداد سلولهای دفاعی و نیز فعالشدن نابهجای آنها در پوست و در نتیجه باعث وقوع واکنشهای خودایمنی مثل حساسیت سرشتی پوست و بیماری پسوریازیس (صدف) میشود. همچنین باعث عود بیماریهای التهابی پوست نیز خواهد شد.
استرس در وقوع لک و پیس و طاسی سکهای یا منطقهای که از بیماریهای خودایمنی هستند، موثر است. استرس با تخریب سد دفاعی پوست باعث کاهش مقاومت پوست نسبت به عفونتها میشود. به علاوه با تخریب لایه محافظ پوست باعث تشدید دست رفتن آب از پوست و افزایش نفوذ عوامل محرک و حساسیتزا به پوست میشود.
۵-استرس میتواند رشد، تقسیم و تمایز سلولهای جدید را در پوست کاهش دهد. به علاوه مانع خونرسانی مناسب به پوست شود. در نتیجه بازسازی سلولها و پاکسازی رادیکالهای آزاد از سطح آنها دچار اختلال و باعث تسریع فرآیند پیری و رنگ پریدگی پوست میشود.
۶-هرگاه بدن تحت استرس است با تولید هورمونهای خاص باعث تولید چربی بیش از حد در سطح پوست و ایجاد اختلال در سیستم لنفاویو جریان خون میشود در نتیجه بیماریهای پوستی مانند آکنه (جوش صورت) افزایش مییابد و حلقههای تیره و پف آلودگی در اطراف چشم ایجاد میکند.
دانشمندان مشاهده کردهاند که سرکوب برخی هورمونهایی که در جریان استرس ترشح میشود باعث ایجاد کیفیت بهتر پوست افراد خواهد شد.
