ریزش مو نوع آندروژنتیک

ریزش مو نوع آندروژنتیک

فقرجریان خون پوست سرنقشی در ایجاد طاسی با طرح مردانه ندارد. یکی از چیزهایی که معمولاً در ریزش مو با طرح مردانه مشاهده می گردد پوست و موی چرب می باشد. دلیل این مسئله آن است که هورمون های مردانه هم بر فولیکول مو اثرگذارهستند و هم موجب افزایش ترشح غدد چربی پوست می گردند ولی چربی زیاد مو یا شوره شدید نقشی در بروز طاسی با طرح مردانه ندارند. قبلاً معتقد بودندکه کار فکری زیاد باعث بروز ریزش مو با طرح مردانه می گردد ولی درحال حاضر این نظریه رد شده است. استفاده از هورمون های مردانه برای پرورش اندام باعث بروز آلوپسی آندروژنتیک می گردد .سه عامل در بروز ریزش مو با طرح مردانه دخالت دارند:

الف) ژنتیک

بدون زمینه ژنتیکی مثبت طاسی با طرح مردانه رخ نمی دهد. لازم به ذکر است که تعداد زیادی ژن در این بیماری دخالت داشته و ژن های مسئول این عارضه می توانند هم از پدر و هم ازمادربه ارث برده شوند ولی بدلایل ناشناخته تأثیر ژنی که از سمت مادری فرد به ارث برده شده است بیشتر از سمت پدری می باشد. نکته جالب توجه این است که متجاوز از بیست درصد افراد دارای طاسی با طرح مردانه هیچگونه سابقه ژنتیکی مثبت دال بر این عارضه ندارند.

ب) هورمون مردانه

هورمون یک ملکول شیمیایی بسیار قدرتمنداست که به مقدارخیلی کم توسط غددگوناگون بدن (مانند تیروئید، تخمدان، بیضه، غده فوق کلیه و غیره) ساخته شده و وارد جریان خون می شود. هورمون ها از طریق جریان خون به سراسر بدن رسیده و اثرات خود را به طرز وسیعی دراندام های هدف (و گاهی همه بافت های بدن) اعمال می نمایند. هورمون های جنسی مسئول بروز صفات جنسی درمرد و زن در زمان بلوغ بوده و از تخمدان ها (درخانم ها)، بیضه ها (درآقایان) و غدد فوق کلیه (در هر دو جنس) ترشح می شوند.مهمترین هورمون جنسی مردانه تستوسترون می باشد.

پ) زمان

وجود هورمون های مردانه و ژنتیک مثبت به تنهایی برای بروز طاسی با طرح مردانه کافی نبوده و با شروع بلوغ درفرد بایستی زمان کافی گذشته و فولیکول های مو بطور مداوم در معرض تماس با هورمون های مردانه باشندتا طاسی اتفاق بیافتد. وقتی که روند طاسی با طرح مردانه آغازشد معمولاً با سرعت ثابت به پیش نرفته و سرعت پیشرفت آن درزمان های گوناگون متغیربوده و حتی گاهی برای مدت زمانی بطورکلی متوقف می شود. سن شروع، سرعت پیشرفت و متوقف شدن طاسی با طرح مردانه در هرشخص متفاوت با دیگری است و بستگی به میزان بروز ژنتیک مثبت وی، غلظت هورمون های مردانه د رجریان خون، فاکتورهای محیطی و عوامل ناشناخته دیگردارد.

D.H.T موجب ایجاد پدیده ای بنام مینیاتوریزاسیون می گردد که در حقیقت در پی هر دوره از رویش و ریزش مو هم از قطر فولیکول و هم از ارتفاع فولیکول کاسته می شود تا جایی که دیگر فولیکول برای همیشه از دست می رود .
درمان آلوپسی آندروژنتيک

درمان های موجود برای اين بيماری را می توان به دو گروه عمده تقسيم كرد:

درمان های دارويی

در اين قسمت دو داروی استاندارد و بی نهايت داروی غيراستاندارد و خانگی قرار دارد. در دسته اول محلول ماينوكسيديل و قرص فيناسترايد قرار دارند. به غير از اين داروها هيچكدام از مواد تجويز شده ديگر دارای اثرات شناخته شده و قطعی نبوده و بدليل وجود عوارض احتمالی بهتر است بهيچ عنوان استفاده نشوند. اثرات اين داروها فقط با استمرار استفاده باقی مانده و با قطع مصرف (حتی مصرف طولانی مدت) به تدريج پر پشتی موها از بين رفته و لذا مصرف آنها بايستی برای هميشه ادامه پيداكند. هيچکدام از اين داروها موجب رشد مجدد مو نشده بلکه فقط روند ريزش مو را کند و يا در مواردی بصورت موقت متوقف می کنند.
مکانيسم دقيق اثر محلول ماينوکسيديل کاملاً مشخص نيست ولی ديده شده است که ماينوکسيديل ريزش مو را در مناطقی که موها نازک و ضعيف شده اند کند کرده و موجب ضخیم شدن موهای نازک وکرکی می شود ولی باعث رشد مجدد مو در مناطق کاملاً طاس سر نمی گردد. بعبارت ديگر با مصرف ماينوکسيديل روند طاسی کند شده ولی موهای ريخته شده مجدداً در نمی آيند.
محلول ماينوكسيديل باغلظت های 5- 2درصد استفاده می شود. طرز مصرف محلول ماينوکسيديل از اهميت زيادی برخوردار است. محلول بايستی برروی پوست تميز و خشك بآرامی ماليده شده (ماساژ ملایم) و حداقل 4 ساعت قبل و بعد از آن نبايستی موها شسته شوند. پس از ماليدن دارو سشوار زدن موها ممنوع است. مقدار مصرف 60 – 30 قطره صبح وشب است. مصرف يکنوبت در روز ماينوکسيديل عمدتاً بی فايده است. برای بروز اثرات مثبت محلول ماينوكسيديل حداقل 6-4 ماه استعمال مداوم آن لازم بوده و حداكثر اثر آن 12 ماه بعد از شروع درمان آشكار می گردد. در اوايل درمان ممكن است ريزش موها ظاهراً بدتر شود كه اهميتی ندارد و بتدريج اثرات مفيد آن آشكار می گردد. نتايج درمانی محلول ماينوکسيديل در ريزش موی فرق و بالای سر بيشتر از طاسی در جلوی سر و خط رويش مو می باشد در حاليکه قسمت های اخير از نظر ظاهری و اجتماعی از اهميت بيشتری برای فرد و اطرافيان وی برخوردارهستند. محلول ماينوکسيديل درنواحی که اصلاً مو وجود ندارد کاری انجام نمی دهد. ماينوکسيديل در ريزش موی خانم ها (که معمولاً بصورت پراکنده و منتشرمی باشد) نيز بسيار مؤثر است. هر چقدر فرد جوان تر، تعداد موهای كركی اش بيشتر و اگر زمان طاسی كمتر از ده سال باشد اثرمحلول ماينوكسيديل بيشترمی گردد.
عوارض جانبی محلول ماينوکسيديل عمدتاً در پوست بوده و بيشتر بدليل وجود پروپيلن گليکول در محلول ماينوکسيديل اتفاق می افتند. اين عوارض عبارتند از خشكی پوست، پوسته ريزی، خارش و قرمزی پوست. اخيراً شکل کف ( Foam ) ماينوکسيديل هم به بازار آمده است که اين نوع، عوارض جانبی را ندارد. گاهی هم اين محلول باعث افزايش رشد موها در صورت و مناطق ديگر بدن می شود كه بيشتر در خانم ها رخ داده ولی اهميتی ندارد زيرا خودش خوب می شود. به نظر مؤلف بهتر است ماينوکسيديل در زمان حاملگی استفاده نشود.
همانطورکه گفته شد 3-2 ماه پس ازقطع مصرف ماينوکسيديل اثرات مثبت درمانی آن بتدريج از بين رفته و وضعيت موهای فرد به حالت اول بازمی گردد به عبارت ديگر برای برای حفظ اثرات آن بايستی مصرف دارو را تا آخر عمرادامه داد. درصورتيکه فرد می خواهد اقدام به کاشت موی طبيعی نمايد بايستی استعمال ماينوکسيديل را از چند هفته قبل از عمل قطع نموده زيرا اين دارو عروق خونی را گشاد کرده و لذا احتمال خونريزی در حين عمل را افزايش می دهد و حدود 2 هفته بعد از عمل مصرف آن را از سر گيرد. رعايت اين پريود زمانی موجب می گرددکه از ريزش موقتی موهای اطراف منطقه کاشت (که بدليل شوک ناشی از عمل است) تا حد زيادی ممانعت بعمل آيد.
قرص فيناسترايد (Propecia) به مقدار يک ميلي گرم در روز داروی ديگری است كه فقط در آقايان قابل استفاده است. مکانيسم اثر فيناسترايد مهار فعاليت آنزيم 5 آلفارداکتاز در ريشه مو می باشد و لذا مصرف آن اثر قابل ملاحظه ای بر تستوسترون بدن ندارد. متعاقب مصرف فيناسترايد ميزان دی هيدروتستوسترون تا حدود 3/2 کاهش پيداکرده در حاليکه تستوسترون تغييری نمی کند. تأثيرپذيری قرص فيناسترايد در بهبودی ريزش مو در فرق سر بيشتر از جلوی سر و خط رويش مو بوده و نيز مصرف فيناسترايد منجر به رشد موهای ضخيم و بلند می گردد .
اثر درمانی قرص فيناسترايد حدود 6 – 3 ماه پس از شروع دارو مشخص شده و يكسال بعد به حداکثر خود میرسد. اين اثرات در طی سال دوم درمان ثابت مانده و يا کمی کاهش پيدا میکنند. قرص فيناسترايد بیخطر بوده و عوارض جانبی آن خفيف،اندك و اكثراً قابل برگشت میباشند. اين عوارض عمدتاً مربوط به كاهش خفیف در اعمال جنسی مردانه (مانند کاهش ميل جنسی، اختلال در نعوظ و کاهش حجم منی) بوده و اهميتی ندارند زيرا اولاً با ادامه درمان بتدريج ناپديد شده و ثانياً درصورت قطع درمان نيز ظرف مدتی ازبين می روند. درارتباط با قرص فيناسترايد هيچگونه تداخل دارويی و يا آثار سؤ بر کبد، کليه، مغز استخوان، چربی خون و تعداد اسپرم ها مشاهده نشده است. استفاده از قرص فيناسترايد در خانم ها ممنوع است. همچنين خانم های حامله حتی نبايستی به این قرص فيناسترايد دست بزنند . نظر به اینکه مصرف فیناستراید موجب اختلال در اندازه گیری یک ماده مربوط به تشخیص سرطان پروستات در آزمایش خون می گردد لذا فرد مصرف کننده فیناستراید در صورت مراجعه به پزشک بایستی استعمال این قرص را به ایشان اطلاع دهد.
اثرات مثبت درمانی فیناستراید و ماینوکسیدیل باقطع مصرف آنها در عرض چند ماه از دست رفته و ریزش موهای فرد دقیقاً به وضعیت اولیه یعنی حالت قبل از مصرف دارو بازمی گردد.توجه داشته باشید که با قطع مصرف این داروها ریزش موها تشدید نمی گردد بلکه موهایی که تحت اثر این داروها حفظ شده و یا ضخیم تر شده بوده اند بدلیل قطع دارو به تدریج به وضعیت اولیه خود درآمده و تحت تاثیر فرآیند طاسی مردانه دوباره دچار ضعیف شدگی و در نهایت ریزش می شوند.
عليرغم موقتی بودن اثرات مثبت داروهای فوق و مشکلات مصرف آنها، متخصصين پوست غالباً توصيه می کنند که اين داروها در کنار کاشت موی طبيعی برای چند سال (و گاهی همه عمر) استفاده شوند. علت اين است که معمولاً بهترين نتيجه کاشت مو برای طاسی مناطق جلو و قله سر بوجود آمده و نيز بالاترين نتيجه مصرف اين داروها برای طاسی منطقه ورتکس حاصل می گردد لذا منطقی است که نتيجه بگيريم مصرف همزمان اين داروها با کاشت مو نتايج مفید پيوند مو را فوق العاده تشدید نموده و رضايتمندی بيمار و پزشک را افزايش می دهد.

درمان های جراحی

دراين قسمت انواع روش های جراحی ترميم پوست سر و كاشت مو قرار دارند. با پيشرفت های سال های اخير در تکنيک های پيوند موی طبيعی در حال حاضر کمتر از روش های جراحی قديمی مانند جمع کردن پوست سر و غيره استفاده شده و امروزه می توان ادعا کرد که:
بهترين روش ترميم در طاسی با طرح مردانه در خانم ها و آقايان استفاده از کاشت موی طبيعی است که اگر اينکار توسط متخصصين پوست باصلاحيت و دارای تجربه علمی و عملی انجام شود، نتايج بسيار درخشان و فوق العاده ای به همراه خواهد داشت.پیوند موی طبیعی روشی جهت انتقال مو از منطقه پر پشت به منطقه کم پشت است.